اصول تایپوگرافی در وب

تایپوگرافی در طراحی وب سایت کمک می‌کند متن و نوشته‌های زیباتر و خواناتر شوند و کاربران را هنگام بازدید از سایت تشویق ‌می‌کند تا مطالب را تا انتها مطالعه کنند. تایپوگرافی یعنی همان شیوه که متن در صفحه نمایش داده می‌شود. اگر یک متن خوب و باکیفیت نوشته شود، اما بد نمایش داده شود، کاربران تمایلی برای خواندن آن نشان نمی‌دهند.
امروزه طراحان با کمک ابزارها و نرم‌افزارهای متعدد مانند Google Fonts، Font Awesome،Adobe Typeface ، Apple Typeface می‌توانند اصول تایپوگرافی را با کیفیت بهتری در سایت‌ها پیاده سازی کنند تا جذابیت بصری صفحات سایت برای کاربران افزایش یابد.
در این مقاله با یک نگاه کاملا علمی به معرفی تایپوگرافی در طراحی سایت می‌پردازیم و تکنیک‌های مهم تایپوگرافی را معرفی می‌کنیم.
تایپوگرافی در طراحی سایت چیست؟
تایپوگرافی در طراحی سایت به معنی تمامی تصمیماتی است که باعث می‌شود متن یک صفحه چگونه دیده و خوانده شود. تایپوگرافی در وب شامل انتخاب فونت مناسب، اندازه فونت، طول پاراگراف‌ها، فاصله خطوط، وزن حروف و رنگ متن می‌شود. هرقدر اصول تایپوگرافی در طراحی سایت به شکل‌ بهتر و حرفه‌ای‌تری پیاده سازی شود، متن خواناتر و قابل فهم‌تر خواهد بود که باعث افزایش رضایت کاربران و بهبود جایگاه وب سایت در نتایج جستجو می‌شود.
تایپوگرافی فقط ویژگی زیباشناسی نیست؛ بلکه یک از ستون‌های اصلی تجربه کاربری (UX) است. در واقع کاربر بعد از ورود به سایت، در چند ثانیه اول تصمیم می‌گیرد که سایت را ترک کند یا بماند. یکی از مهم‌ترین عواملی که در ماندگاری کاربر نقش مهمی ایفا می‌کند، راحتی خواندن متن صفحه است.
آشنایی با ۶ تکنیک مهم تایپوگرافی
همانگونه که اشاره کردیم، تایپوگرافی مربوط به ظاهر نوشته‌ها است. فرقی نمی‌کند که نوشته در وب باشد یا در روزنامه، کتاب، مجله و دیگر موارد. کاربرد تایپوگرافی امروزه بسیار گسترده است و یکی از کاربردهای آن در طراحی سایت است. با ما همراه باشد تا ۶ تکنیک مهم تایپوگرافی را مرور کنیم:
۱. تایپ فیس (Typeface)
تایپ فیس به مجموعه‌ای از یک یا چند فونت گفته می‌شود که شکل ظاهری کارکترهای الفبای متن را تشکیل می‌‌دهند. نوع فونت استفاده شده در متن یک سایت در این دسته قرار می‌گیرید. ظاهر فونت در زیبایی متن تاثیر زیادی دارد و باعث می‌شود تا متن خواناتر و روان‌تر به نظر برسد. بر همین اساس Typeface، یکی از مهم‌ترین اصول تایپوگرافی در طراحی سایت محسوب می‌شود.
۲. سریف و سانس سریف (serif and sans serif)
این موضوع مربوط به نوع قلمی است کا در تایپوگرافی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به‌صورت کلی نوع قلم‌ها در تایپوگرافی به دو دسته تقسیم می‌شوند. سریف (حروفی هستند که انتهای آنها دارای کشیدگی است) و سانس سریف (حروفی هستند که انتهای آن بدون کشیدگی است).
هیچ قاعده کلی برای اینکه کجا از فونت سریف و کجا از فونت سانس سریف استفاده شود وجود ندارد. ولی معمولا برای نوشتن تیترهای مهم یا نوشته‌های نسبتا طولانی از فونت سریف استفاده می‌شود و فونت سانس سریف در متن‌های اینترنتی کوتاه و متوسط بیشترین کاربرد را دارد.
۳. فاصله‌ها
از دیگر اصول مهم در تایپوگرافی، فاصله بین کلمات و حروف یک کلمه است. فاصله بین کلمات تاثیر زیادی در جذابیت متن دارد و در صورت تنظیم درست فاصله بین کلمات، زیبایی نوشته دوچندان می‌شود.
برای تنطیم فاصله بین کلمات می‌توانید وارد دستورات HTML شوید و با کمک تگ‌هایی مانند line height، word-spacing و letter-spacing فواصل را تنظیم کنید.
۴. جهت‌ها
با کمک تکنیک جهت‌ها در تایپوگرافی، به‌راحتی می‌توانید کلمه‌ها، جمله‌ها و تیترها را جابه‌جا کنید. مثلا یک متن را می‌توانید راست چین، وست چین یا چپ چین کنید. برای استفاده از این قابلیت می‌توانید وارد دستورات HTML شوید و با استفاده از تگ‌هایی مانند text align، margin و padding جهت کلمات و پارگراف‌ها را مشخص کنید.
۵. کنتراست (contrast)
کنتراست یا تضاد، یکی از زیباترین بخش‌های تایپوگرافی است که در صورت استفاده صحیح، می‌تواند جذابیت بصری یک وب سایت را افزایش دهد. برای اینکه درک بهتری از کنتراست داشته باشید تصور کنید که تصویری در متن قرار می‌گیرد و تیتری که شامل چند کلمه است در بالای تصویر جایگذاری می‌شود. نیمه سمت راست این متن دارای حروف آبی با رنگ پس زمینه قرمز و نیمه سمت چپ متن دارای حروف قرمز با رنگ پس زمینه آبی است. اجرای این تغییرات در متن با کمک کنتراست قابل انجام است.
۶. رنگ‌ها
از دیگر تکنیک‌هایی که در تایپوگرافی دارای اهمیت است، استفاده درست از رنگ‌ها است. ایجاد تنوع در رنگ متن یکی از جذاب‌ترین کارهایی است که در طراحی سایت قابل انجام است. نباید در استفاده‌ از متن‌های رنگی در صفحات سایت زیاده روی کنید زیرا چشم کاربر خسته می‌شود و متن زیبایی خود را از دست می‌دهد.
بهتر است برای تیترها از یک رنگ استفاده شود و متن اصلی هم دارای یک رنگ ثابت باشد. مثلا رنگ تیتر خاکستری و رنگ متن اصلی صفحه سیاه باشد.
انتخاب فونت مناسب در طراحی سایت
همانگونه که لحن صحبت کردن یک برند دارای اهمیت است، نحوه نمایش متن هم به دلیل افزایش زیبایی صفحه سایت و راحتی خواندن، اهمیت زیادی دارد.
استفاده از یک فونت رسمی در سایت‌های شرکتی حس اعتماد ایجاد می‌کند، در صورتی که یک فونت فانتزی برای سایت‌های بازی و سرگرمی گزینه بهتری است. نکته مهم در زمان انتخاب فونت مناسب برای یک وب‌ سایت، این است که فونت علاوه بر زیبایی، باید خوانا و سبک نیز باشد تا محتوای صفحه به‌راحتی توسط کاربران اسکن شود.
در پروژه‌های حرفه‌ای طراحی سایت، انتخاب فونت معمولا بر اساس مخاطب هدف، نوع کسب‌وکار و دستگاه‌هایی مورد استفاده کاربران (کامپیوتر، لپ‌تاپ، موبایل، تبلت) انجام می‌شود.
ما در “مجموعه سایبریشو” با توجه به نیازهای کسب‌وکار شما، بهترین فونت را در زمان پروژه طراحی سایت در نظر می‌گیریم که خوانا، زیبا و جذاب باشد.
اشتباهات رایج در تایپوگرافی که باید از آنها اجتناب کنید
سایت‌های زیادی هستند که به دلیل اشتباهات ساده در تایپوگرافی، تجربه کاربری ضعیف ارائه می‌دهند که نمره منفی در سئو دارد. اگر یک سایت از اصول تایپوگرافی پیروی نکند، این موضوع باعث کاهش اعتماد کاربران و افت نرخ تبدیل سایت می‌شود. در ادامه اشتباهات رایج در تایپوگرافی که بسیاری از وب سایت‌ها به آن کم توجه هستند را بررسی می‌کنیم:
فاصله خطوط نامناسب بین متن و پاراگراف‌ها
کنتراست ضعیف و غیرحرفه‌ای
استفاده از چند فونت غیرضروری در متن
متن‌های خیلی طولانی و خسته کننده
سخن پایانی
تایپوگرافی در وب، به هنر و تکنیک حروف برای خوانایی و جذابیت بصری متن اشاره دارد. تایپوگرافی شامل فونت‌ها، اندازه‌ها، فاصله‌گذاری و رنگ است که کمک می‌کند یک محتوا موثر و خوانا ارائه شود.
اصول تایپوگرافی در طراحی سایت این موضوع را برجسته می‌کند که تایپوگرافی مناسب یعنی متنی که خوب دیده نمی‌شود، بلکه متنی که خوب و راحت خوانده می‌شود. هنگامی که کاربر بتوانند متن را به‌راحتی بخواند و صفحه را دنبال کند، یعنی تایپوگرافی سایت عملکرد قابل قبولی دارد.
سوالات متداول:
بهترین فونت برای وب سایت چیست؟
بهترین فونت برای وب سایت باید خوانا، سبک و سازگار با دستگاه‌های مختلف باشد تا تجربه کاربری را بهبود دهد و کاربران را تشویق کند در صفحه بمانند.
آیا تایپوگرافی روی سئو تاثیر می‌گذارد؟
با توجه به اینکه تایپوگرافی روی رفتار کاربران و نحوه تعامل آنها با وب سایت تأثیر می‌گذارد، بنابراین می‌تواند به صورت غیرمستقیم روری سئو سایت تاثیر بگذارد.
آیا استفاده از چند فونت در سایت کار درستی است؟
خیر، پیشنهاد می‌دهیم تنها از یک فونت مناسب استفاده کنید، زیرا استفاده از چند فونت باعث کاهش انسجام بصری و ارائه یک تجریه کاربری ضعیف می‌شود.
چرا فاصله بین خطوط در متن مهم است؟
فاصله بین خطوط تعیین می‌کند که چگونه چشم کاربر بین خطوط حرکت کند و اگر فاصله بین خطوط به‌خوبی تنظیم شود، چشم کاربر در زمان خواندن متن خسته نمی‌شود.
آیا رنگ متن هم جزو تایپوگرافی محسوب می‌شود؟
بله، رنگ و کنتراست از مهم‌ترین بخش‌های تایپوگرافی هستند. با استفاده از این قابلیت‌ها مشخص می‌کنید که متن و تیتر چه رنگی باشد. کدام قسمت از متن رنگی و دارای پس زمینه باشد و کدام قسمت رنگ و پس زمینه‌ای نداشته باشد.
مهم‌ترین اشتباهات در تایپوگرافی چیست؟
استفاده از چند فونت هم‌زمان، فاصله نامناسب حروف و پاراگراف‌ها، پاراگراف‌های طولانی و استفاده از متن‌های رنگی زیاد در محتوا، از مهم‌ترین اشتباهات در تایپوگرافی هستند.