موبایل فرندلی یکی از ویژگی‌هایی است که باعث میشود تا وب سایت‌ها نمایش بهتری در موبایل داشته باشند. سایتهایی که برای موبایل بهینه هستند، به کاربران امکان می‌دهند تا با استفاده از موبایل و به‌راحتی سایت را مشاهده کنند و بدون به هم‌ریختگی عناصر سایت، از بخشهای آن بازدید کنند. به چنین وب سایتهایی، موبایل فرندلی می‌گویند.
در دنیای امروزی گوشی هوشمند یک وسیله مهم برای افراد است و بسیاری از فعالیت‌های آنلاین خود را با استفاده از آن انجام می‌دهند. در سالیان نه‌چندان دور کامپیوتر رومیزی دریچه ورود افراد به دنیای اینترنت بود، اما حالا هر فرد یک گوشی هوشمند در دست دارد و بیشتر کارهای آنلاین خود را با آن انجام میدهد. در زمان طراحی و راه‌اندازی سایت، رعایت اصول نمایش سایت در موبایل ضروری است تا وب سایت بدون مشکل در تلفن همراه به کاربران نمایش داده شود.
در این مقاله توضیح می‌دهیم که موبایل فرندلی چیست و چگونه میتوان یک سایت را برای موبایل بهینه کرد.
موبایل فرندلی (Mobile Friendly) چیست؟
موبایل فرندلی بودن سایت یعنی طراحی و ساختار صفحات به‌گونه‌ای باشد که کاربران بتوانند به‌راحتی بین بخشهای مختلف سایت جابه‌جا شوند، بدون اینکه مجبور باشند زوم کنند، صفحه را به چپ و راست بکشند یا برای پیدا کردن شماره تماس، چند ثانیه سردرگم شوند. ویژگی موبایل فرندلی به مشاهده آسان‌تر و تعامل بهتر سایت در گوشی همراه کمک میکند.
امروزه رفتار کاربران اینترنت تغییر کرده است. بخش زیادی از جستجوها (حدود ۶۰ درصد)، خریدها و حتی تصمیم‌گیری‌ها از طریق موبایل انجام میشوند که این موضوع اهمیت موبایل فرندلی بودن سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها را بیش از پیش نشان میدهد.
صفحات موبایل نسبت به لپ تاپ و کامپیوتر کوچکتر هستند و خواندن و پیمایش محتوا در آن کمی دشوارتر است، بنابراین اگر سایت شما روی موبایل به خوبی نمایش داده نشود، تجربه کاربری بدی برای کاربران ایجاد میکند که در نتیجه ممکن است بسیار از مخاطبان خود را از دست بدهید.
تفاوت موبایل فرندلی بودن با ریسپانسیو بودن سایت
یکی از اشتباهات رایج این است که تصور میشود طراحی ریسپانسیو همان موبایل فرندلی بودن است. درست است که این دو مفهوم هم‌پوشانی دارند، اما یکسان نیستند.
ویژگی ریسپانسیو به طراحی مربوط میشود، یعنی سایت بتواند خودش را با انداز‌ه‌های مختلف صفحه نمایش در موبایل و سایر دستگاه‌ها تطبیق دهد. اما وقتی که می‌گویند یک سایت موبایل فرندلی است، یعنی به تجربه واقعی کاربری در موبایل اشاره دارد.
در واقع ممکن است یک سایت بهصورت کاملا ریسپانسیو طراحی شده باشد، اما همچنان تجربه بدی در موبایل ارائه دهد. به‌عنوان مثال فونت‌ها بیش از حد کوچک باشند، تصاویر سنگین باشند و صفحه دیر بارگذاری شود، فاصله بین دکمه‌ها کم باشد و کاربر برای خواندن محتوا مجبور باشد صفحه را بهصورت افقی پیمایش کند.
نتیجه می‌گیریم که ریسپانسیو بودن یعنی نمایش سایت در موبایل و دیگر دستگاه‌ها، اما موبایل فرندلی بودن یعنی سایت تجربه کاربری مطلوبی را برای کاربران موبایل فراهم کند.
تفاوت موبایل فرندلی و دسکتاپ فرندلی چیست؟
یک وب سایت موبایل فرندلی به‌گونه‌ای طراحی میشود که صفحات سایت، منو، دسته‌بندی و دیگر بخشهای سایت در ابعاد کوچکتر برای موبایل و تبلت به‌خوبی در دسترس باشند. در واقع اولویت اصلی در این نوع طراحی، تعامل ساده و لذت‌بخش کاربران با وب سایت از طریق گوشی است.
در مقابل، سایت دسکتاپ فرندلی برای نمایش در لپ‌تاپ و کامپیوترهای رومیزی بهینه میشوند. با توجه به ابعاد نمایش بزرگتر عناصر سایت در لپ‌تاپ و کامپيوتر، طراحی این مدل قابلیت‌های بیشتری در اختیار کاربران قرار میدهد.
ویژگی‌های یک سایت موبایل فرندلی
یک وب سایت موبایل فرندلی برای نمایش استاندارد در موبایل باید چند ویژگی داشته باشد. این ویژگی‌ها عبارتند از:
- دکمه‌های قابل لمس: دکمه‌های سایت باید فاصله کافی داشته باشند تا کاربران بتوانند بهصورت دقیق آن را لمس کنند و اشتباهی روی گزینه دیگری کلیک نکنند.
- ساختار قابل اسکن: با توجه به اینکه کاربران موبایل متن را کلمه به کلمه نمی‌خوانند، بلکه متن رو اسکن می‌کنند، پس باید تیترها و ساختار متن واضح و طبیعی باشند.
- طراحی خوانا و ساده: متن صفحات سایت باید به‌راحتی قابل خواندن باشد. استفاده از فونت‌های بسیار کوچک، تجربه کاربری نامطلوبی ارائه میدهد.
- حذف عناصر اضافه: نمایش پاپ‌آپ‌ها یا عناصر غیرضروری در نسخه موبایل سایت، تجربه کاربری را خراب میکند و آسیب‌زننده هستند. هر عنصری که باعث سردرگمی کاربران میشود باید حذف شود.
- سرعت بارگذاری بالا: سرعت بارگذاری بالای صفحات سایت، از دیگر ویژگی‌های کلیدی یک سایت موبایل فرندلی است. حتی یک ثانیه تاخیر در بارگذاری صفحات، احتمال خروج کاربران را افزایش میدهد.
مزایای موبایل فرندلی بودن برای سایت چیست؟
فرقی نمی‌کند سایت شما فروشگاهی، شرکتی یا آموزشی باشد، تمامی وب سایت‌ها باید برای نمایش در موبایل و دستگاه‌های هوشمند بهینه سازی شوند و تجربه کاربری مطلوبی ارائه دهند. در این بخش به معرفی مهم‌ترین مزایای که موبایل فرندلی بودن برای سایت‌ها دارد می‌پردازیم:
- بهبود تجربه کاربری: سایتهای موبایل فرندلی سازگاری بالایی برای نمایش در موبایل و سایر دستگاه‌ها دارند و برای تعامل لمسی و صفحه‌های کوچکتر نسبت به کامپیوتر طراحی میشوند، بنابراین کاربران با این وب سایت بهتر کار می‌کنند و تعامل هدفمندی برقرار میشود که باعث بهبود تجربه کاربری خواهد شد.
- بهبود هویت برند: موبایل فرندلی بودن سایت باعث میشود تجربه کاربری بهبود یابد و فروش بیشتری را تجربه کنید، در چنین شرایطی تاثیرات مثبتی در هویت برند شما ایجاد میکند. طراحی موبایل فرندلی به تنهایی دلیل تقویت هویت برند نیست، اما در تقویت هویت برند تأثیرگذار است.
- بهبود رتبه سایت در نتایج جستجو: گوگل و سایر موتورهای جستجو برای سایتهای موبایل فرندلی اهمیت ویژه‌ای قائل هستند و شانس بیشتری برای این سایت‌ها در نظر می‌گیرند. در واقع سایتهای موبایل فرندلی شانس بیشتری برای قرار گرفتن در نتایج جستجو دارند. با طراحی سایت موبایل فرندلی میتوانید ترافیک بیشتری جذب کنید، رتبه سایت خود را در گوگل بهبود دهید و به‌تبع آن فروش بیشتری را تجربه کنید.
- افزایش سرعت بارگذاری: سایتهای موبایل فرندلی با هدف نمایش دقیق و اصولی سایت در موبایل طراحی میشوند، به همین دلیل سرعت بارگذاری این وب‌سایت‌ها بالاست. در واقع، طراحی موبایل فرندلی اغلب ساده و سبک است که باعث میشود حجم مورد نیاز را برای دریافت اطلاعات مورد نظر کاهش دهد و صفحه با سرعت بیشتری بارگذاری شود.
- افزایش نرخ تبدیل: وقتی که یک سایت به خوبی در موبایل برای کاربران قابل مشاهده باشد و کاربران بتوانند دسترسی ساده و سریعی به بخشهای سایت داشته باشند و تعامل هدفمندی برقرار کنند و به بازدید از دیگر صفحات علاقه‌مند میشوند. در چنین وضعیتی کاربران بیشتری فرآیند خرید و استفاده از خدمات را طی می‌کنند که باعث افزایش نرخ تبدیل میشود.
چرا گوگل روی موبایل فرندلی بودن سایت حساس است؟
گوگل سال‌هاست مسیر خود را از نمایش نتایج جستجو دسکتاپ‌محور به نمایش نتایج موبایل‌محور تغییر داده که این تغییر با مفهوم Mobile-First Indexing شناخته میشود. در واقع این تغییر گوگل حاوی یک پیام مهم است؛ سایتهایی که موبایل فرندلی هستند و یک تجربه کاربری لذت‌بخش برای کاربران فراهم می‌کنند، در اولویت رتبه‌بندی گوگل قرار دارند، گوگل برای رتبه‌بندی سایت‌ها ابتدا نسخه موبایل را بررسی میکند.
الگوریتم‌های گوگل توجه زیادی به رفتار کاربران در تعامل با یک سایت دارند، اگر کاربر وارد یک سایت شود و سریع خارج شود و به اصطلاح (Bounce Rate) رخ دهد، یک سیگنال منفی برای وب‌سایت محسوب میشود. در بیشتر مواقع این اتفاق برای سایتهایی رخ میدهد که از ویژگی موبایل فرندلی برخوردار نیستند و نمایش ضعیفی در موبایل دارند. پس نتیجه می‌گیریم که حتی اگر یک سایت با محتوای خوب در موبایل عملکرد ضعیفی داشته باشد، شانسی برای رتبه‌بندی ندارد.
تست موبایل فرندلی بودن سایت
با چه ابزارها و روش‌هایی میتوان تست موبایل فرندلی بودن سایت را انجام داد؟ برای پاسخ به این سوال این بخش را از دست ندهید. اولین کاری که میتوان انجام داد، باز کردن وب سایت در موبایل است. اگر سایت از طریق موبایل به‌راحتی بالا می‌آید، منو و دکمه‌ها با لمس انگشت کار می‌کنند و بخشهای مختلف سایت بدون به‌هم‌ریختگی در دسترس کاربر قرار دارد، سایت با تلفن همراه سازگار است. این یک روش ساده برای تست موبایل فرندلی بودن سایت است. در این بخش ابزارهای تخصصی برای این کار وجود دارد که آنها را معرفی می‌کنیم:
ابزار رسمی گوگل (Mobile-Friendly Test)
گوگل یک ابزار رسمی برای تست موبایل فرندلی بودن سایت‌ها به نام Mobile-Friendly Test دارد که با کمک آن میتوانید نحوه نمایش صفحات در موبایل را بررسی کنید. با کمک این ابزار میتوانید بفهمید که سایت شما از نظر گوگل برای موبایل بهینه است یا نه.
ابزار Google Search Console
در ابزار سرچ کنسول گوگل یک بخش وجود دارد به نام «Mobile Usability» که با ورود در این بخش میتوانید مشکلات سایت را در نسخه موبایل مشاهده کنید. این ابزار دقیق‌تر و کاربری‌تر از یک تست ساده است و به شما کمک میکند تا اشکالات احتمالی موبایل فرندلی بودن سایت را برطرف کنید.
سایت (Responsive Design Checker)
برای تست موبایل فرندلی بودن سایت، میتوانید از سایت Responsive Design Checker استفاده کنید. با کمک این سایت یک پیش‌نمایش از سایتتان در دستگاه‌های مختلف مشاهده می‌کنید. بعد از ورود به سایت، آدرس سایت خودتان را در کادر مربوط به URL قرار دهید و سپس میتوانید نمایش سایت را در دستگاه‌های مختلف (موبایل، لپ‌تاپ و دسکتاپ) بررسی کنید.
ابزار تکنیکال سئو (technicalseo.com/tools/mobile-friendly)
برای استفاده از این ابزار کافی است وارد آدرس technicalseo.com/tools/mobile-friendly شوید و لینک صفحات سایت را در کادر مربوطه وارد کنید و دکمه تست را بزنید. با کمک این سایت میتوانید بهصورت هم‌زمان ۵۰ آدرس را برای تست موبایل فرندلی بررسی کنید. این ابزار یکی از کامل‌ترین روش‌ها برای سنجش موبایل فرندلی است. در صورتی که هر کدام از معیارها در محدوده قابل‌قبول باشند، با علامت تیک سبز نمایش داده میشوند.
ابزار لایت هاوس (Lighthouse)
گوگل یک ابزار متن باز به نام Lighthouse برای سنجش عملکرد سایت معرفی کرده است. زمانی که آدرس سایت خودتان را در این ابزار وارد می‌کنید، گوگل سایت شما را در شرایط نامناسب (کند بودن سرعت اینترنت یا نسخه قدیمی دستگاه) بررسی میکند و با توجه به فاکتورهای مختلف، به عملکرد سایت و تجربه کاربری نمره میدهد. این ابزار گوگل به شما امکان میدهد تا سایتتان را در نسخه‌های موبایل و دسکتاپ از نظر معیارهای Performance ،Accessibility ،Best Practices ،SEO ،Progressive Web App بهصورت دقیق بررسی کنید و از عملکرد آن در سنجش موبایل فرندلی مطمئن شوید.
سخن پایانی
اگر یک سایت موبایل فرندلی نباشد، طولی نمی‌کشد که بخش مهمی از کاربران خود را از دست میدهد؛ حتی اگر در دسکتاپ عملکرد استانداردی داشته باشد و محتوای خوبی تولید کند. امروزه موبایل فرندلی بودن دیگر یک گزینه نیست، بلکه از الزامات هر وب سایتی است که می‌خواهد در رتبه‌بندی گوگل رقابت و کاربران واقعی را جذب کند.
