سئو تکنیکال (Technical SEO) چیست؟

سئو تکنیکال چیست و چه نقشی در سئو سایت دارد؟

سئو تکنیکال بخشی از فرایند بهینه‌سازی سایت برای موتورهای جست‌وجو است که روی زیرساخت، عملکرد و دسترسی‌پذیری صفحات تمرکز می‌کند. هدف اصلی آن این است که موتورهای جست‌وجو بدون مانع به صفحات مهم سایت دسترسی داشته باشند، محتوای آن‌ها را به‌درستی پردازش کنند و بتوانند ارتباط میان بخش‌های مختلف سایت را تشخیص دهند.
برای درک بهتر جایگاه سئو تکنیکال، می‌توان فرایند سئو سایت را به سه بخش اصلی تقسیم کرد:

• سئو داخلی (On-Page SEO): به بهینه‌سازی محتوای صفحات، عنوان‌ها، کلمات کلیدی، تصاویر، لینک‌های داخلی و ساختار محتوا مربوط می‌شود.
• سئو خارجی (Off-Page SEO): شامل فعالیت‌هایی مانند لینک‌سازی خارجی، روابط عمومی دیجیتال و اقداماتی است که به افزایش اعتبار سایت در فضای وب کمک می‌کنند.
• سئو تکنیکال (Technical SEO): روی زیرساخت فنی سایت تمرکز دارد و شرایط لازم برای دسترسی، خزش، پردازش و نمایش مناسب صفحات را فراهم می‌کند.

این سه بخش در کنار یکدیگر به بهبود عملکرد سایت کمک می‌کنند و نمی‌توان آن‌ها را کاملاً جدا از هم در نظر گرفت. برای مثال، ممکن است مقاله‌ای باکیفیت و متناسب با نیاز کاربران منتشر کنید؛ اما اگر گوگل نتواند صفحه آن را بخزد یا ایندکس کند، محتوای شما فرصت چندانی برای دیده‌شدن نخواهد داشت.

تفاوت سئو تکنیکال با سئو داخلی و خارجی

تفاوت این سه بخش بیشتر به نوع فعالیت و هدف هرکدام مربوط می‌شود. سئو داخلی تلاش می‌کند محتوای صفحه را برای کاربران و موتورهای جست‌وجو قابل‌فهم‌تر و مرتبط‌تر کند. سئو خارجی به افزایش اعتبار سایت از طریق منابع بیرونی می‌پردازد و سئو تکنیکال نیز زیرساخت لازم برای دسترسی و پردازش درست صفحات را فراهم می‌کند.

برای مثال، نوشتن عنوان مناسب و تولید محتوای کاربردی در دسته سئو داخلی قرار می‌گیرد. دریافت لینک از سایت‌های معتبر به سئو خارجی مربوط می‌شود و اصلاح سرعت بارگذاری یا رفع مشکل ایندکس صفحات، از اقدامات سئو تکنیکال به شمار می‌رود.

البته بعضی فعالیت‌ها می‌توانند بر چند بخش تأثیر بگذارند. بهینه‌سازی سرعت سایت، برای نمونه، هم یک اقدام فنی محسوب می‌شود و هم تجربه کاربران را بهبود می‌دهد.

چرا سئو تکنیکال اهمیت دارد؟

سئو تکنیکال به‌تنهایی جایگاه اول گوگل را برای سایت تضمین نمی‌کند؛ اما مشکلات فنی می‌توانند مانع دیده‌شدن صفحات ارزشمند شوند. به همین دلیل، توجه به زیرساخت سایت برای رسیدن به عملکرد مناسب در نتایج جست‌وجو ضروری است.
مهم‌ترین دلایل اهمیت سئو تکنیکال عبارت‌اند از:

۱. کمک به خزش و ایندکس صفحات

موتورهای جست‌وجو برای شناسایی صفحات سایت از فرایندی به نام خزش (Crawling) استفاده می‌کنند. در این مرحله، ربات‌ها از طریق لینک‌ها و منابع دیگر به آدرس‌های مختلف دسترسی پیدا می‌کنند و آن‌ها را بررسی می‌کنند. سپس اطلاعات صفحات مناسب در مرحله ایندکس (Indexing) پردازش و ذخیره می‌شود.
مشکلاتی مانند لینک‌های خراب، تنظیمات اشتباه robots.txt، خطاهای سرور یا نبود لینک داخلی می‌توانند دسترسی ربات‌ها به صفحات را دشوار کنند. سئو تکنیکال با شناسایی و برطرف‌کردن این موانع، به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند صفحات مهم سایت را بهتر پیدا کنند.

۲. بهبود تجربه کاربران

کاربران انتظار دارند صفحات سایت سریع باز شوند و در موبایل و دسکتاپ بدون مشکل کار کنند. اگر صفحه‌ای دیر بارگذاری شود، دکمه‌های آن درست عمل نکنند یا چیدمان محتوا به‌هم بریزد، احتمال دارد کاربر خیلی زود سایت را ترک کند.
بهینه‌سازی سرعت، طراحی واکنش‌گرا و اصلاح مشکلات فنی، تجربه استفاده از سایت را بهتر می‌کنند. این موضوع علاوه بر رضایت کاربران، به عملکرد کلی سایت نیز کمک می‌کند.

۳. جلوگیری از مشکلات محتوای تکراری

گاهی یک محتوا از طریق چند آدرس مختلف در دسترس قرار می‌گیرد. این اتفاق ممکن است در سایت‌های فروشگاهی به دلیل فیلتر محصولات، مرتب‌سازی یا استفاده از پارامترهای مختلف URL رخ دهد.
وقتی چند آدرس محتوای یکسان یا بسیار مشابهی داشته باشند، تشخیص نسخه اصلی برای موتورهای جست‌وجو دشوارتر می‌شود. استفاده درست از تگ canonical و مدیریت آدرس‌ها به مشخص‌کردن نسخه ترجیحی صفحه کمک می‌کند.

۴. استفاده بهتر از منابع خزش

گوگل برای بررسی سایت‌ها از منابع مشخصی استفاده می‌کند که به آن‌ها بودجه خزش (Crawl Budget) گفته می‌شود. اگر سایت تعداد زیادی URL غیرضروری، صفحه تکراری یا آدرس دارای پارامترهای بی‌هدف داشته باشد، ممکن است بخشی از منابع خزش صرف صفحاتی شود که اهمیت چندانی ندارند.
مدیریت URLها، کنترل صفحات کم‌ارزش و بهبود ساختار لینک‌های داخلی کمک می‌کند موتورهای جست‌وجو راحت‌تر به صفحات مهم دسترسی پیدا کنند. البته اهمیت بودجه خزش بیشتر در سایت‌های بزرگ و دارای تعداد زیادی صفحه مطرح می‌شود.

۵. کمک به درک بهتر محتوا و نمایش در نتایج جست‌وجو

ساختار فنی مناسب و استفاده صحیح از داده‌های ساختاریافته می‌توانند به موتورهای جست‌وجو کمک کنند موضوع و ویژگی‌های محتوای صفحات را بهتر تشخیص دهند.
برای مثال، نشانه‌گذاری اطلاعات محصول می‌تواند جزئیاتی مانند نام، قیمت و وضعیت موجودی را در قالبی مشخص در اختیار موتورهای جست‌وجو قرار دهد. البته استفاده از داده‌های ساختاریافته به معنای نمایش قطعی نتایج غنی (Rich Results) نیست و گوگل درباره نمایش آن‌ها تصمیم می‌گیرد.

مهم‌ترین بخش‌های سئو تکنیکال

برای بهینه‌سازی فنی سایت، بهتر است ابتدا مشکلاتی را بررسی کنید که دسترسی موتورهای جست‌وجو به صفحات مهم را مختل می‌کنند. پس از آن می‌توانید سراغ بهبود سرعت، ساختار سایت و سایر جزئیات بروید.
در ادامه، مهم‌ترین بخش‌های سئو تکنیکال را بررسی می‌کنیم.

بررسی خزش سایت (Crawling)

خزش فرایندی است که طی آن ربات‌های موتورهای جست‌وجو صفحات سایت را پیدا می‌کنند و محتوای آن‌ها را بررسی می‌کنند. اگر گوگل نتواند به صفحه‌ای دسترسی پیدا کند، طبیعتاً فرصت بررسی محتوای آن را نیز نخواهد داشت.
برای بهبود وضعیت خزش سایت، موارد زیر را بررسی کنید:

• صفحات مهم از طریق لینک‌های داخلی قابل دسترسی باشند.
• لینک‌های داخلی به صفحات حذف‌شده یا آدرس‌های اشتباه اشاره نکنند.
• فایل robots.txt مسیر صفحات مهم را به‌اشتباه مسدود نکرده باشد.
• صفحات اصلی با خطاهای سرور مواجه نشوند.
• صفحات تکراری و URLهای غیرضروری به‌درستی مدیریت شوند.
• ساختار لینک‌سازی داخلی، دسترسی به صفحات مهم را آسان کند.

یکی از تصورات اشتباه این است که قرار دادن تمام آدرس‌های سایت در فایل سایت‌مپ، خزش آن‌ها را تضمین می‌کند. سایت‌مپ به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند URLها را کشف کنند؛ اما به این معنا نیست که گوگل حتماً تمام آن‌ها را می‌خزد یا ایندکس می‌کند.

بهینه‌سازی ایندکس صفحات (Indexing)

ایندکس شدن یعنی اطلاعات یک صفحه پس از بررسی موتور جست‌وجو، در پایگاه داده آن ذخیره شود. نکته مهم این است که هر صفحه‌ای که توسط گوگل خزش می‌شود، الزاماً وارد ایندکس نخواهد شد. موتور جست‌وجو با توجه به شرایط مختلف درباره ایندکس‌کردن و نمایش هر صفحه تصمیم می‌گیرد.
برای بررسی وضعیت ایندکس سایت می‌توانید از Google Search Console استفاده کنید. گزارش Page Indexing اطلاعاتی درباره صفحات ایندکس‌شده و URLهایی که با مشکل مواجه شده‌اند، ارائه می‌دهد.
هنگام بررسی وضعیت ایندکس، به این موارد توجه کنید:

• صفحات مهم سایت در گوگل ایندکس شده باشند.
• تگ noindex فقط در صفحاتی قرار گرفته باشد که واقعاً نیازی به حضور در نتایج جست‌وجو ندارند.
• صفحات مسدودشده در robots.txt به‌اشتباه برای ایندکس‌نشدن علامت‌گذاری نشده باشند.
• صفحات حذف‌شده، انتقال‌یافته و تکراری به‌درستی مدیریت شوند.
• URLهای غیرضروری و دارای پارامترهای نامناسب کنترل شوند.

اگر صفحه‌ای به دلیل وجود تگ noindex ایندکس نمی‌شود، پیش از حذف این دستور بررسی کنید که آیا عمداً برای آن صفحه در نظر گرفته شده است یا خیر. حذف بی‌برنامه این تگ از تمام صفحات می‌تواند باعث نمایش صفحات غیرضروری در نتایج جست‌وجو شود.

بهینه‌سازی فایل robots.txt

فایل robots.txt به ربات‌های موتورهای جست‌وجو اعلام می‌کند که کدام مسیرهای سایت را می‌توانند بخزند و کدام مسیرها را نباید بررسی کنند. این فایل معمولاً در مسیر اصلی دامنه قرار می‌گیرد و از طریق آدرس زیر قابل مشاهده است:
https://example.com/robots.txt
نکته مهم این است که robots.txt برای مدیریت خزش استفاده می‌شود، نه حذف مستقیم صفحات از نتایج جست‌وجو. اگر صفحه‌ای قبلاً ایندکس شده باشد، مسدودکردن آن در robots.txt لزوماً باعث حذفش از گوگل نمی‌شود.
هنگام تنظیم این فایل، به نکات زیر توجه کنید:

• مسیر صفحات مهم سایت را مسدود نکنید.
• فایل‌های CSS و JavaScript ضروری برای نمایش درست صفحات را بدون دلیل مسدود نکنید.
• دستورهای Disallow را با دقت بررسی کنید.
• در صورت نیاز، آدرس سایت‌مپ را در فایل معرفی کنید.
• پس از اعمال تغییرات، تنظیمات را دوباره آزمایش کنید.

برای مثال، اگر دستور Disallow: / به‌اشتباه در فایل robots.txt قرار بگیرد، می‌تواند دسترسی خزنده‌ها به تمام مسیرهای سایت را مسدود کند. چنین اشتباهی گاهی پس از انتقال سایت یا تغییر تنظیمات فنی رخ می‌دهد و می‌تواند مشکلات جدی ایجاد کند.

ساخت و بهینه‌سازی XML Sitemap

سایت‌مپ XML فایلی است که فهرستی از URLهای مهم سایت را در اختیار موتورهای جست‌وجو قرار می‌دهد. این فایل به‌ویژه برای سایت‌های بزرگ، وب‌سایت‌هایی با ساختار پیچیده و صفحاتی که لینک داخلی محدودی دارند، کاربرد دارد.
یک سایت‌مپ استاندارد باید ویژگی‌های زیر را داشته باشد:

• فقط URLهای اصلی و قابل ایندکس را شامل شود.
• صفحات دارای خطای 404 را در خود نداشته باشد.
• URLهای ریدایرکت‌شده را شامل نشود.
• با نسخه اصلی آدرس صفحات هماهنگ باشد.
• پس از تغییرات مهم سایت به‌روزرسانی شود.

معمولاً نباید صفحات دارای noindex یا URLهای تکراری را در سایت‌مپ قرار دهید؛ زیرا هدف سایت‌مپ معرفی صفحاتی است که می‌خواهید موتورهای جست‌وجو آن‌ها را بررسی کنند.
پس از ساخت سایت‌مپ، می‌توانید آن را در Google Search Console ثبت کنید. این کار به گوگل کمک می‌کند آدرس‌های معرفی‌شده را کشف کند؛ اما ایندکس شدن تمام URLهای موجود در سایت‌مپ را تضمین نمی‌کند.

مدیریت ریدایرکت‌ها (Redirect)

ریدایرکت زمانی استفاده می‌شود که یک آدرس به آدرس دیگری منتقل شود. برای مثال، اگر URL یک مقاله را تغییر دهید، می‌توانید کاربران و موتورهای جست‌وجو را از آدرس قبلی به نسخه جدید هدایت کنید.
ریدایرکت‌ها انواع مختلفی دارند که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

در بسیاری از مواقع که آدرس یک صفحه برای همیشه تغییر می‌کند، ریدایرکت 301 انتخاب مناسبی است. بااین‌حال، نوع ریدایرکت باید با توجه به شرایط واقعی انتقال انتخاب شود.
برای مدیریت صحیح ریدایرکت‌ها، این نکات را در نظر بگیرید:

• از ایجاد زنجیره‌های طولانی ریدایرکت خودداری کنید.
• آدرس‌های قدیمی را مستقیماً به مقصد نهایی هدایت کنید.
• صفحات حذف‌شده را بدون بررسی به صفحه اصلی منتقل نکنید.
• لینک‌های داخلی را به آدرس نهایی تغییر دهید.
• ریدایرکت‌های قدیمی و غیرضروری را بررسی کنید.

برای مثال، اگر صفحه یک محصول به آدرس جدیدی منتقل شده است، بهتر است لینک‌های داخلی سایت نیز مستقیماً به URL جدید اشاره کنند. در این حالت، کاربران و ربات‌های گوگل برای رسیدن به مقصد مجبور نیستند از یک مسیر اضافی عبور کنند.

مدیریت صفحات 404 و خطاهای سرور

خطای 404 زمانی نمایش داده می‌شود که صفحه موردنظر در آدرس واردشده پیدا نشود. مشاهده این خطا همیشه به معنای وجود مشکل جدی در سئو نیست؛ برای مثال، ممکن است کاربر آدرس را اشتباه وارد کرده باشد. بااین‌حال، اگر صفحات مهم سایت به‌صورت ناخواسته با این خطا مواجه شوند، باید علت آن را بررسی کنید.
برخی از کدهای وضعیت HTTP که در بررسی فنی سایت با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید، عبارت‌اند از:

• 404: صفحه موردنظر پیدا نشد.
• 500: خطای داخلی سرور رخ داده است.
• 503: سرویس به‌صورت موقت در دسترس نیست.
• 403: دسترسی به منبع موردنظر مجاز نیست.
• 502: سرور واسطه پاسخ نامعتبری از سرور اصلی دریافت کرده است.

اگر صفحه‌ای حذف شده و جایگزین مرتبطی ندارد، نمایش کد 404 یا 410 می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. اما اگر محتوای آن به صفحه‌ای جدید و مرتبط منتقل شده است، بهتر است از ریدایرکت مناسب استفاده کنید.

سرعت سایت و Core Web Vitals

سرعت بارگذاری یکی از موضوعات مهم در سئو تکنیکال و تجربه کاربری است. کاربران معمولاً انتظار دارند صفحات سایت در زمان مناسبی باز شوند، محتوای اصلی را سریع ببینند و هنگام کار با صفحه با تأخیر یا جابه‌جایی ناخواسته عناصر مواجه نشوند.
گوگل برای ارزیابی بخشی از تجربه کاربران در صفحات وب، از معیارهایی با عنوان Core Web Vitals استفاده می‌کند.

معیارهای Core Web Vitals چیست؟

سه معیار اصلی این مجموعه عبارت‌اند از:

این معیارها به‌ترتیب سرعت نمایش محتوای اصلی، پاسخ‌گویی صفحه به تعاملات و ثبات چیدمان را بررسی می‌کنند. مقادیر مطلوب نیز بر اساس تجربه واقعی کاربران و در شرایط ارزیابی مشخص تعریف شده‌اند.

توجه داشته باشید که نتیجه ابزارهای آزمایشگاهی همیشه با تجربه واقعی کاربران یکسان نیست. به همین دلیل، بهتر است در کنار تست‌های آزمایشگاهی، داده‌های واقعی کاربران را نیز بررسی کنید.
برای بهبود سرعت سایت و وضعیت Core Web Vitals می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید:

• تصاویر را فشرده کنید و در ابعاد مناسب در سایت قرار دهید.
• در صورت سازگاری، از فرمت‌های جدیدی مانند WebP و AVIF استفاده کنید.
• فایل‌های CSS و JavaScript غیرضروری را کاهش دهید.
• بارگذاری منابعی را که در ابتدای نمایش صفحه ضروری نیستند، به تعویق بیندازید.
• کش مرورگر و سرور را به‌درستی تنظیم کنید.
• زمان پاسخ‌گویی سرور را کاهش دهید.
• برای تصاویر خارج از محدوده ابتدایی صفحه از بارگذاری تنبل (Lazy Loading) استفاده کنید.
• فضای موردنیاز تصاویر و تبلیغات را از قبل مشخص کنید تا هنگام بارگذاری، چیدمان صفحه تغییر نکند.

برای ارزیابی عملکرد صفحات می‌توانید از ابزارهای PageSpeed Insights و گزارش Core Web Vitals در Google Search Console کمک بگیرید.

سئو تکنیکال و سازگاری با موبایل

بخش زیادی از کاربران از طریق گوشی‌های هوشمند وارد وب‌سایت‌ها می‌شوند. از طرف دیگر، گوگل برای ایندکس‌گذاری از نسخه موبایل صفحات استفاده می‌کند؛ بنابراین، نمایش درست محتوا و امکانات سایت در گوشی‌های هوشمند اهمیت زیادی دارد.
در بررسی نسخه موبایل، موارد زیر را در نظر بگیرید:

• متن‌ها بدون نیاز به بزرگ‌نمایی قابل خواندن باشند.
• دکمه‌ها و لینک‌ها فاصله مناسبی از یکدیگر داشته باشند.
• محتوای اصلی نسخه موبایل با نسخه دسکتاپ تفاوت غیرضروری نداشته باشد.
• تصاویر و ویدئوها از محدوده نمایشگر خارج نشوند.
• پنجره‌های بازشونده و تبلیغات، دسترسی به محتوای اصلی را دشوار نکنند.
• عناصر صفحه در اندازه‌های مختلف نمایشگر به‌درستی کار کنند.

برای مثال، اگر توضیحات مهم یک محصول فقط در نسخه دسکتاپ نمایش داده شوند، ممکن است گوگل هنگام بررسی نسخه موبایل به تمام اطلاعات صفحه دسترسی نداشته باشد. به همین دلیل، بهتر است محتوای اصلی و اطلاعات ضروری در هر دو نسخه به‌درستی ارائه شوند.

ساختار URL و معماری سایت

ساختار آدرس صفحات و نحوه ارتباط آن‌ها با یکدیگر، به کاربران و موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند موضوع سایت را بهتر درک کنند. یک معماری مناسب باید دسترسی به صفحات مهم را ساده کند و مسیر حرکت میان بخش‌های مختلف را منطقی نگه دارد.
برای ایجاد ساختار مناسب URL، به نکات زیر توجه کنید:

• از آدرس‌های کوتاه و قابل‌فهم استفاده کنید.
• موضوع اصلی صفحه را در URL منعکس کنید.
• پارامترهای غیرضروری را کاهش دهید.
• برای صفحات مشابه، ساختار یکسانی در نظر بگیرید.
• از تغییر مکرر آدرس صفحات مهم خودداری کنید.

برای مثال، آدرس زیر موضوع صفحه را به‌خوبی مشخص می‌کند:
example.com/blog/technical-seo/
در مقابل، URLهای طولانی و دارای پارامترهای متعدد ممکن است مدیریت صفحات و بررسی ساختار سایت را دشوارتر کنند. البته طول URL به‌تنهایی معیار رتبه‌بندی نیست؛ مهم‌تر از آن، وضوح و نظم آدرس‌ها است.

اهمیت لینک‌سازی داخلی در سئو تکنیکال

لینک‌سازی داخلی علاوه بر ارتباط‌دادن صفحات به یکدیگر، به موتورهای جست‌وجو کمک می‌کند مسیرهای دسترسی به محتوای سایت را پیدا کنند. اگر یک صفحه مهم از هیچ بخش دیگری لینک دریافت نکند، ممکن است کشف آن برای کاربران و ربات‌های موتور جست‌وجو دشوار شود.
برای بهبود لینک‌سازی داخلی، این موارد را بررسی کنید:

• از صفحات مرتبط به محتوای مهم سایت لینک دهید.
• برای لینک‌ها از متن توصیفی و طبیعی استفاده کنید.
• لینک‌های داخلی شکسته را اصلاح کنید.
• صفحات مهم را در عمق زیاد ساختار سایت قرار ندهید.
• لینک‌های تکراری و غیرضروری را کاهش دهید.

یکی از مواردی که در این بررسی اهمیت دارد، صفحات یتیم (Orphan Pages) است. این صفحات هیچ لینک داخلی مناسبی از سایر بخش‌های سایت دریافت نمی‌کنند. شناسایی آن‌ها و ایجاد ارتباط با صفحات مرتبط می‌تواند دسترسی کاربران و موتورهای جست‌وجو را بهبود دهد.

تگ Canonical و مدیریت محتوای تکراری

گاهی یک صفحه از طریق چند URL مختلف در دسترس قرار می‌گیرد. این اتفاق به‌خصوص در فروشگاه‌های اینترنتی و سایت‌هایی که امکان فیلتر یا مرتب‌سازی محتوا دارند، بیشتر دیده می‌شود.
برای مثال، ممکن است یک محصول از طریق آدرس اصلی و چند آدرس دارای پارامترهای مختلف نمایش داده شود. در چنین شرایطی، تگ canonical به موتورهای جست‌وجو اعلام می‌کند کدام URL نسخه اصلی یا ترجیحی صفحه است.
نمونه‌ای از این تگ به شکل زیر است:
<link rel=”canonical” href=”https://example.com/product/” />
این کد معمولاً در بخش head صفحه قرار می‌گیرد.
هنگام استفاده از canonical به این نکات توجه کنید:

• آدرس canonical به نسخه اصلی و قابل دسترسی صفحه اشاره کند.
• برای صفحات نامرتبط از یک canonical مشترک استفاده نکنید.
• تنظیمات canonical را با ریدایرکت‌ها و لینک‌های داخلی هماهنگ کنید.
• URLهایی که نسخه اصلی آن‌ها نیستند، بدون دلیل در سایت‌مپ قرار نگیرند.

نکته مهم این است که تگ canonical یک سیگنال برای انتخاب URL اصلی محسوب می‌شود، نه یک دستور قطعی. گوگل ممکن است با توجه به سایر نشانه‌ها، آدرس دیگری را به‌عنوان نسخه اصلی انتخاب کند.

داده‌های ساختاریافته (Structured Data)

داده‌های ساختاریافته اطلاعاتی هستند که با قالبی مشخص در اختیار موتورهای جست‌وجو قرار می‌گیرند تا نوع و ویژگی‌های محتوای صفحه را بهتر درک کنند. این داده‌ها معمولاً با استفاده از استاندارد Schema.org و قالب‌هایی مانند JSON-LD پیاده‌سازی می‌شوند.
برخی از انواع رایج داده‌های ساختاریافته عبارت‌اند از:

• Article: برای معرفی مقالات و محتوای خبری
• Product: برای ارائه اطلاعات محصولات
• Organization: برای معرفی سازمان‌ها و شرکت‌ها
• LocalBusiness: برای مشخص‌کردن اطلاعات کسب‌وکارهای محلی
• Breadcrumb: برای نمایش مسیر صفحات در سایت
• Event: برای معرفی رویدادها

برای مثال، در یک صفحه محصول می‌توان اطلاعاتی مانند نام کالا، قیمت و وضعیت موجودی را با ساختار مشخص در اختیار موتورهای جست‌وجو قرار داد. البته اطلاعات نشانه‌گذاری‌شده باید با محتوایی که کاربران واقعاً در صفحه مشاهده می‌کنند، مطابقت داشته باشند.

داده‌های ساختاریافته می‌توانند شرایط لازم برای نمایش نتایج غنی (Rich Results) را فراهم کنند؛ اما استفاده از آن‌ها به‌تنهایی نمایش چنین نتایجی را تضمین نمی‌کند.
برای بررسی صحت پیاده‌سازی می‌توانید از ابزار Rich Results Test و گزارش‌های مرتبط در Google Search Console استفاده کنید.

امنیت سایت و HTTPS

امنیت سایت یکی دیگر از بخش‌های مهم زیرساخت فنی است. استفاده از HTTPS باعث رمزگذاری ارتباط میان مرورگر کاربر و سرور می‌شود و از انتقال ناامن اطلاعات جلوگیری می‌کند. این موضوع به‌ویژه برای سایت‌هایی که اطلاعات شخصی یا پرداخت کاربران را دریافت می‌کنند، اهمیت زیادی دارد.
برای بررسی وضعیت امنیت سایت، موارد زیر را در نظر بگیرید:

• گواهی SSL معتبر و فعال باشد.
• صفحات سایت از پروتکل HTTPS استفاده کنند.
• نسخه HTTP به نسخه HTTPS هدایت شود.
• محتوای مختلط (Mixed Content) وجود نداشته باشد.
• لینک‌های داخلی به نسخه امن صفحات اشاره کنند.
• گواهی SSL پیش از پایان اعتبار تمدید شود.

اگر نسخه‌های HTTP و HTTPS یک صفحه هم‌زمان در دسترس باشند، بهتر است وضعیت ریدایرکت و نسخه اصلی را بررسی کنید تا آدرس‌های مختلف بدون دلیل در سایت باقی نمانند.

ابزارهای کاربردی برای بررسی سئو تکنیکال

برای بررسی وضعیت فنی سایت، ابزارهای مختلفی وجود دارند که هرکدام بخشی از اطلاعات موردنیاز را در اختیار شما قرار می‌دهند. بهتر است به‌جای تکیه بر یک ابزار، گزارش‌های چند منبع را در کنار یکدیگر بررسی کنید.

اگر تازه کار سئو تکنیکال را شروع کرده‌اید، Google Search Console و PageSpeed Insights می‌توانند نقطه شروع مناسبی باشند. این ابزارها اطلاعات مفیدی درباره ایندکس صفحات و عملکرد آن‌ها ارائه می‌دهند. برای بررسی دقیق‌تر سایت‌های بزرگ نیز ابزارهای خزش مانند Screaming Frog کاربرد زیادی دارند.

چک‌لیست سئو تکنیکال برای بررسی سایت

اگر می‌خواهید وضعیت فنی سایت را به‌صورت منظم بررسی کنید، چک‌لیست زیر می‌تواند به شما کمک کند. بهتر است پس از راه‌اندازی سایت، تغییرات مهم فنی و در بازه‌های زمانی مشخص، این موارد را دوباره ارزیابی کنید.

خزش و ایندکس

• صفحات مهم سایت برای ربات‌های موتور جست‌وجو قابل دسترسی باشند.
• صفحات اصلی به‌اشتباه دارای تگ noindex نباشند.
• فایل robots.txt بررسی شده باشد.
• سایت‌مپ XML معتبر و به‌روز باشد.
• وضعیت صفحات مهم در Google Search Console بررسی شده باشد.

ساختار و URL

• آدرس صفحات کوتاه و قابل‌فهم باشند.
• صفحات تکراری به‌درستی مدیریت شده باشند.
• تگ‌های canonical به URL مناسب اشاره کنند.
• ریدایرکت‌ها مستقیماً به مقصد نهایی هدایت شوند.
• لینک‌های داخلی شکسته اصلاح شده باشند.
• صفحات یتیم شناسایی و بررسی شده باشند.

سرعت و تجربه کاربری

• وضعیت Core Web Vitals بررسی شده باشد.
• صاویر در اندازه و حجم مناسب بارگذاری شوند.
• فایل‌های غیرضروری CSS و JavaScript کاهش یافته باشند.
• نسخه موبایل سایت به‌درستی نمایش داده شود.
• عناصر صفحه هنگام بارگذاری جابه‌جایی غیرضروری نداشته باشند.

امنیت و داده‌های ساختاریافته

• سایت از HTTPS استفاده کند.
• نسخه HTTP به نسخه امن سایت هدایت شود.
• داده‌های ساختاریافته با محتوای قابل مشاهده صفحه هماهنگ باشند.
• خطاهای مربوط به Schema بررسی شده باشند.

برای سایت‌های بزرگ، بهتر است بررسی‌ها را بر اساس نوع صفحه دسته‌بندی کنید. برای مثال، صفحات محصول، دسته‌بندی، مقاله و صفحه فرود ممکن است مشکلات فنی متفاوتی داشته باشند.

اشتباهات رایج در سئو تکنیکال

بعضی از مشکلات فنی به دلیل تغییرات عجولانه، تنظیمات اشتباه یا استفاده نادرست از ابزارها ایجاد می‌شوند. آشنایی با این اشتباهات کمک می‌کند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کنید.

مسدودکردن صفحات مهم در robots.txt: اگر مسیر صفحات اصلی سایت به‌اشتباه مسدود شود، ربات‌های موتور جست‌وجو نمی‌توانند آن‌ها را به‌درستی بخزند.

استفاده نادرست از noindex: قرارگرفتن این تگ روی صفحات مهم می‌تواند مانع حضور آن‌ها در نتایج جست‌وجو شود.

هدایت تمام صفحات حذف‌شده به صفحه اصلی: ریدایرکت‌کردن همه URLهای حذف‌شده به صفحه اصلی همیشه انتخاب درستی نیست. بهتر است برای هر صفحه، مقصد مرتبطی در نظر بگیرید یا در صورت نبود جایگزین، پاسخ مناسب سرور را نمایش دهید.

نادیده‌گرفتن نسخه موبایل: اگر محتوای اصلی یا امکانات ضروری در نسخه موبایل نمایش داده نشوند، کاربران و موتورهای جست‌وجو ممکن است به اطلاعات کاملی دسترسی نداشته باشند.

تغییر URL بدون برنامه: تغییر آدرس صفحات بدون تنظیم ریدایرکت مناسب و به‌روزرسانی لینک‌های داخلی می‌تواند باعث ایجاد خطا و از دست رفتن دسترسی به URLهای قبلی شود.

تمرکز بیش‌ازحد بر امتیاز ابزارها: رسیدن به امتیاز ۱۰۰ در PageSpeed Insights به‌تنهایی هدف سئو نیست. بهتر است مشکلات واقعی کاربران و صفحات مهم را شناسایی کنید و برای رفع آن‌ها برنامه داشته باشید.

سئو تکنیکال را از کجا شروع کنیم؟

اگر سایت شما مشکلات فنی متعددی دارد، لازم نیست همه آن‌ها را به‌صورت هم‌زمان برطرف کنید. بهتر است ابتدا ایرادهایی را در اولویت قرار دهید که مانع دسترسی گوگل به صفحات مهم می‌شوند. سپس سراغ بهبود عملکرد و سایر جزئیات فنی بروید.
برای شروع می‌توانید این مسیر را دنبال کنید:

• بررسی وضعیت سایت در Google Search Console: ابتدا وضعیت ایندکس صفحات مهم را بررسی کنید و ببینید آیا URLهای ارزشمند سایت با مشکلی مواجه شده‌اند یا خیر.
• رفع موانع خزش و ایندکس: مواردی مانند noindex اشتباه، مسدودشدن صفحات در robots.txt و خطاهای سرور را در اولویت قرار دهید.
• بررسی سایت‌مپ و ساختار URLها: مطمئن شوید سایت‌مپ فقط صفحات مناسب را معرفی می‌کند و آدرس‌های سایت ساختار مشخصی دارند.
• ارزیابی سرعت و نسخه موبایل: صفحات مهم را با PageSpeed Insights بررسی کنید و مشکلات مربوط به سرعت و Core Web Vitals را شناسایی کنید.
• اصلاح لینک‌ها و ریدایرکت‌ها: لینک‌های شکسته، صفحات یتیم و مسیرهای غیرضروری ریدایرکت را بررسی و اصلاح کنید.
• بررسی امنیت و داده‌های ساختاریافته: وضعیت HTTPS و صحت نشانه‌گذاری اطلاعات صفحات را ارزیابی کنید.
• پیگیری نتیجه تغییرات: پس از هر اصلاح مهم، صفحات را دوباره آزمایش کنید و وضعیت آن‌ها را در ابزارهای مرتبط زیر نظر بگیرید.

اولویت بررسی نیز به نوع سایت بستگی دارد. در فروشگاه‌های اینترنتی، صفحات محصول و دسته‌بندی اهمیت زیادی دارند. در سایت‌های خدماتی باید صفحات اصلی خدمات و صفحات فرود را بررسی کنید و در سایت‌های محتوایی، مقالات مهم و پربازدید در اولویت قرار می‌گیرند.

جمع‌بندی

سئو تکنیکال زیربنای فنی لازم را برای عملکرد درست سایت در موتورهای جست‌وجو فراهم می‌کند. اگر صفحات سایت به‌درستی خزش و ایندکس نشوند یا کاربران هنگام بازدید با مشکلاتی مانند سرعت پایین و نمایش نامناسب در موبایل روبه‌رو شوند، حتی محتوای باکیفیت هم نمی‌تواند تمام ظرفیت خود را نشان دهد.

برای بهینه‌سازی فنی سایت، ابتدا دسترسی گوگل به صفحات مهم، وضعیت ایندکس و تنظیمات robots.txt را بررسی کنید. سپس به سراغ سرعت، ساختار URLها، ریدایرکت‌ها، امنیت و داده‌های ساختاریافته بروید. نیازی نیست تمام مشکلات را یک‌باره برطرف کنید؛ کافی است ایرادهای مهم را اولویت‌بندی کنید و پس از هر تغییر، نتیجه را دوباره بسنجید. بررسی منظم سئو تکنیکال کمک می‌کند مشکلات فنی را زودتر شناسایی کنید و شرایط بهتری برای رشد سایت در نتایج جست‌وجو فراهم کنید.